Yağmurlama Sulama Yöntemi Hakkında

Yağmurlama Sulama Yöntemi Hakkında

Daha önce çim üretim sahası için tasarladığımız otomatik yağmurlama sisteminde görüldüğü gibi (Proje 1); kaynaktan bir pompa aracılığı ile alınan su, kapalı boru hatları içerisinde basınçlı olarak sulama alanına kadar iletilir. Alanda belirli aralıklarla yerleştirilmiş tertip düzenine sahip yağmurlama başlıkları ile önce atmosfere verilir. Buradan toprak yüzeyine düşer, infiltrasyonla toprak içerisine girer ve kök bölgesinde depolanır. Bu aşamada ortaya çıkan görüntü doğal yağmura benzetildiğinden yönteme yağmurlama sulama adı verilir.

Yağmurlama sulama sistem tasarımı, araziden topladığımız ve ön projeleme faktörleri için gerekli olan arazi sınırlarının çıkartılarak planlama haritasının oluşturulması, toprak, bitki ve su özelliklerinin etüt edilip öğrenilmesi gibi benzeri detaylar ile başlar, başlık seçimi ile devam eder ve lateral hatları ile taşıyıcı hatların, pompa birimi ile ihtiyaca göre kontrol birimi unsurlarının (Gübreleme+Filtrasyon) boyutlandırılmasıyla sonlandırılır. Metraj ve keşif özetleri çıkartılarak fiyatlandırılması yapılır ve müşterilerimize sunulur. İhtiyaca göre sistem otomatikleştirilebildiği gibi farklı mühendislik yaklaşımlarıyla iş gücü kullanımına veya teknolojik-ekonomik imkanlar doğrultusunda lateral hatları işletme planına alınır ve sistem tesis edilir. Bu duruma en iyi örnek taşıyıcı hat üzerindeki tekerlekli lateral teknolojileri verilebilir. Bu sistemler ;

  • Lineer lateraller; Taşıyıcı hat üzerinde traktörler aracılığı ile sulama bittikten sonra bir konumdan diğerine çekilerek taşınırlar. Lateral boru hattı uzunluğu 400 m kadar olabilmektedir. Bu lateral sistemi genellikle boyu fazla yüksek olmayan bitkilerin sulanmasında kullanılmaktadır.
  • Tamburlu lateraller; Bir adet tekerlekli kızak üzerine yerleştirilen kasnağa sarılı yumuşak polietilen borulardan oluşan, lateral hattının ucunda tekil jet tipi bir yağmurlama başlığı kurulu düzenekle uyum içinde çalışan makinalara tamburlu lateral denir.  Sulanacak parselin başında konumlandırılak parsel sonuna kadar lateral hattı jet tipi yağmurlama başlığı ile birlikte kasnak yardımıyla birlikte açılır ve istenen yağmurlama hızını ayarlayacak bir devirde jet başlık kasnağa doğru çekilir ve dairesel bir sulama gerçekleştirilir. Islatma çapının %60-65’i kadar mesafelerle duraklar oluşturulur ve tambur taşıyıcı hat üzerinde kaydırılarak hedeflenen sulama rejiminde arazi sulaması tamamlanır. Lateral boru uzunlukları 100-400 m kadar olabilmekte bir defada 60-100 m genişlikteki alanlar sulanabilmektedir. Bu tip sistemler, özellikle, ekim nöbetinde ayçiçeği ve mısır gibi yüksek boylu bitkiler bulunan nispeten büyük tarım işletmelerinde kullanılır. Bu sistemlerde bir diğer avantaj ise ilaçma için kullanılan açılır-kapanır tipte kanatlı pülverizatörlerin kullanımına olanak sağlamasıdır.
  • Pivot lateraller; Lateral boru hattı, belirli aralığa sahip kulelere, kuleler ise teker üzerine yerleştirilir. Merkezinde kuyu bulunabileceği gibi taşıyıcı hatla da su taşınabilmektedir. Lateral hat uzunlukları 400-800 m arasında değişebilmektedir. Genellikle lateral çapları Ø160- Ø280 arasında değişir. Lateral hattı üzerinde sabit bir yağmurlama hızı elde etmek için aralıkları ve meme çapları merkezden çepere doğru gidildikçe artan döner ya da sprey tipte yağmurlama başlıkları kullanılır. Dairesel bir sulama gerçekleşir. Lateralin dönme hızı, öngörülen yağmurlama hızını sağlayacak biçimde ayarlanmaktadır. Arazinin köşeleri ya boş bırakılır ya da köşelere gelindiğinde açılan teleskobik boru hatları kullanıldığı gibi köşelere gelindiğinde çalışmaya başlayan yüksek basınçlı ve açılı yağmurlama başlıkları kullanılır. Bu tip sistemlerde genelde yağmurlama hızı yüksek olmaktadır. Bu nedenle, su alma hızı nispeten yüksek hafif topraklarda, topoğrafyası düz, çok büyük alanların sulanmasında kullanılmaktadır. Gelişen son teknolojilere bakıldığında pivot sistemler için yağmurlama başlığının toprak seviyesinden yüksekliğine göre isimlendirildiği görülebilir. Bu sistemler MESA(Orta seviye), LESA(Hemen bitkinin taç hizasında) ve LEPA(Karıklar arasında sürüklenen çoraplar) olarak adlandırılır. Bu sistemlerin temel amacı yüksek basınç isteyen pivot laterallerde daha düşük basınçlarla daha iyi su dağılım yeksenaklığını rüzgara karşı yakalamaktır. Örneğin, bu sistemlerden LEPA ile su, direkt toprakla temas edecek biçimde tasarlanan ve çoraba benzeyen su çıkış başlıklarının karıklar içerisinde sürüklenerek pivot laterale hizmet eder.

Yazar hakkında

admin administrator